Reading Time: < 1 minute
  1. स्वातंत्र्यापूर्वी भारताचे बजेट ब्रिटीश राजघराण्यापुढे सादर केले जात असे.

  2. स्वातंत्र्यानंतर पहिला अंतरिम अर्थसंकल्प २६ नोव्हेंबर १९४७ रोजी पहिले अर्थमंत्री आर. के. षण्मुखम चेट्टी यांनी, तर प्रजासत्ताक भारताचा पहिला अर्थसंकल्प जॉन मथाई यांनी सादर केला होता.
  3. १९५६ पासून अर्थसंकल्प हिंदी व इंग्रजी अशा दोन्ही भाषांत सादर करायला सुरुवात झाली. पूर्वी तो फक्त इंग्रजीतून सादर केला जात असे.
  4. अर्थखात्याच्या बजेट डिपार्टमेंटकडून इतर मंत्रालयांशी चर्चा करून बजेट तयार केले जाते. अर्थमंत्री संसदेपुढे अर्थसंकल्प मंजुरीसाठी मांडतात.
  5.  बजेट मध्ये पुढील गोष्टींचा समावेश असतो –
  6. “हलवा सेरेमनी” साजरी करून बजेट छपाई चे काम सुरु होते. अर्थसंकल्प अर्थमंत्रालयाच्या प्रेसमध्ये छापला जातो. याप्रसंगी अर्थमंत्री व अर्थ मंत्रालयातील वरिष्ठ अधिकारी उपस्थित असतात. दरवर्षी हलवा सेरेमनीची सुरुवात अर्थमंत्री करत असतात. यानंतर जे कर्मचारी बजेट छपाईच्या कामात प्रत्यक्ष सहभागी असतात त्यांना घरी न जाता अर्थमंत्रालयात राहूनच काम करावे लागते. बजेटमधली माहितीची गोपनीयता कायम राहण्यासाठी संबंधित कर्मचाऱ्यांना कोणाशीही संपर्क करण्यास बंदी असते.  
  7. फेब्रुवारीच्या शेवटी बजेट सादर करण्याची परंपरा मोदी सरकारने मोडीत काढली आणि 1 फेब्रुवारीला बजेट सादर केले जाऊ लागले.
  8. रेल्वे बजेट स्वातंत्रपणे सादर केले जाण्याची जवळपास 100 वर्षांपेक्षा जुनी परंपरा सरकारने बदलली. 2016 पासून एकच सोपे संयुक्त बजेट सादर केले जाऊ लागले.
  9. सर्वात जास्त म्हणजे तब्बल १० वेळा बजेट सादर करण्याचा मान मोरारजी देसाई यांनी मिळाला आहे.
  10. २०१९ मध्ये अर्थसंकल्प सादर करणाऱ्या निर्मला सीतारमन या पहिल्या महिला अर्थमंत्री आहेत.  

घरगुती अर्थसंकल्पाच्या ८ महत्वाच्या स्टेप्स

अर्थसाक्षरचे ॲप डाऊनलोड करण्यासाठी खाली दिलेल्या लिंकवर क्लीक करा- 

https://play.google.com/store/apps/details?id=com.arthasakshar&hl=en

Disclaimer:आमच्या डिस्केलमर पॉलिसीजबद्दल जाणून घ्या –https://arthasakshar.com/disclaimer/ 

Share this article on :
Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You May Also Like

Cbl Score : या 10 मार्गानी वाढवा तुमचा सिबिल स्कोअर !

Reading Time: 2 minutes   सिबिल स्कोअरचे सध्याच्या काळात मोठे महत्व आहे. पैसे वाचवण्याचा प्रत्येक जण…

मुलींसाठी असणाऱ्या ‘या’ ४ सरकारी योजना तुम्हाला माहित आहेत का?

Reading Time: 2 minutes भारत सरकारने मुलींच्या भविष्यासाठी अनेक योजना जाहीर केलेल्या आहेत. मुलींचे शिक्षण आणि…

कंपन्यांचे प्रकार

Reading Time: 3 minutes कंपनी ही एक स्वतंत्र कायदेशीर अस्तित्व असलेली, व्यक्ती अथवा समूहाने विशिष्ट उद्देशाने स्थापन संस्था आहे तिला शाश्वत उत्तराधिकार असतो. कायद्याने तिला स्वतंत्र व्यक्तीसारखी कृत्रिम ओळख दिली असून तिला स्वतःची मुद्रा (Seal) असते. ज्यावर तिचे नाव, नोंदणी वर्ष आणि नोंदणी केलेले राज्य याचा उल्लेख असतो. त्याचा उपयोग कंपनीच्या महत्वाच्या कागदपत्रांवर केला जातो. व्यक्तीची ओळख ज्याप्रमाणे सहीने सिद्ध होते त्याप्रमाणे कंपनीची ओळख तिच्या मुद्रेने होते. अशा प्रकारे कंपनीची मुद्रा असण्याचे कायदेशीर बंधन आता नाही. तरीही काही गोष्टींची अधिकृतता स्पष्ट करण्यासाठी अजूनही याची गरज लागते. भारतातील कंपन्यांचे त्यातील सभासद संख्येवरून तीन, त्यांच्या उत्तरादायित्वावरून तीन, विशेष प्रकारावरून चार तर त्यावर नियंत्रण कोणाचे? यावरून तीन प्रकार आहेत. याविषयी आपण अधिक जाणून घेऊयात.

रेपो रेट म्हणजे काय?

Reading Time: 2 minutes आरबीआय वार्षिक तसेच तिमाही आर्थिकधोरण व पतधोरण (मॉनेटरी पॉलिसी व क्रेडिट पॉलिसी) जाहीर करते. आरबीआय रेपो दरात (Repo Rate) काय बदल करणार याकडे सर्वांचे लक्ष असते.