फसव्या योजना ओळखण्याची ६ लक्षणे

Reading Time: 2 minutes

पुढच्यास ठेच, मागच्यास शहाणपण ही म्हण आपल्याकडे उगाच प्रचलित नाही. चुका प्रत्येकजण करतो, पण ती चूक एकदा झाली की त्याच माणसाने तर ती पुन्हा करूच नये, परंतु इतरांनीही त्यातून योग्य धडे घेऊन ती चूक एकदाही करू नये. हीच गोष्ट पैशांबद्दलही लागू होते. 

गुंतवणूक सगळ्यांनाच करायची असते, आपला पैसा वाढलेला कोणाला नको असतो? पण, हे साध्य करायचा मार्ग कोणता आहे आणि कसा आहे याची माहिती असल्याशिवाय फक्त दाखवलेल्या आकर्षित व्याजदरांमागे धावू नये.

एखादी फसवी योजना कशी ओळखावी याची काही पुस्तकी व्याख्या नाही. पण प्रात्यक्षिक उदाहरणं नक्कीच आहेत. आणि त्यातून आपण शिकलं पाहिजे. आकर्षक व्याजदर असं सांगून १४-१५ टक्क्यांपेक्षा जास्त व्याजदर किंवा अगदीच कमी कालावधीत पैसे दुप्पट करून देण्याच्या गोष्टी कोणीही उदारपणे इतरांसाठी करत नाही. किंबहुना हे अशक्यच आहे. त्यामुळे कोणतीही गुंतवणूक करण्याआधी पुढील गोष्टी लक्षात ठेवा आणि स्वतःच्याच हातून स्वतःचे आर्थिक नुकसान टाळा.

  1. संपूर्ण माहिती- ज्या पर्यायात किंवा योजनेत गुंतवणूक करायची असं ठरवलं असेल, त्या पर्यायाची किंवा योजनेची आणि ती देऊ करणाऱ्या संस्थेची सुरूवाती पासून आत्तापर्यंतची सगळी माहिती मिळवा. आजवरचा त्यांच्या ह्या योजनांचा इतिहास पहा, लोकांचा त्यातला अनुभव तपासा. हे सगळं समजून घेऊन गुंतवणुकीचा निर्णय निश्चित करा.

  2. अत्युच्च परतावे- कोणतीही समाधानकारक कारणं आणि पारदर्शक कार्यपद्धती सिद्ध न करता उगाच अव्वाच्या सव्वा परतावा मिळण्याची खात्री हे ती योजना फसवी असण्याचं पहिलं लक्षण आहे. नविनच आलेल्या, इतर सरकारी योजनांपेक्षा जास्त परतावे देण्याची भाषा करणाऱ्या योजनांमध्ये गुंतवणूक करणे टाळा.

  3. शे्अर बाजारातील खात्रीशीर परतावे– इक्विटी किंवा डेरिवेटीव्ह मार्केटमधून खात्रीशीर परतावे देण्याच्या कोणत्याही तोंडी किंवा लेखी वचनांना आजिबात बळी पडू नका.  “इतके गुंतवल्याने इतक्याच कालावधीत इतकी रक्कम नक्की मिळेल” अश्या गोष्टी खऱ्या असत्या, तर आज कोणालाही शेअर बाजाराची आणि त्यातल्या रिस्क फॅक्टरची इतकी भिती वाटली असती का? विचार करा.

  4. सेबीअंतर्गत नोंदणी– कोणताही गुंतवणुकीचा पर्याय किंवा योजना देऊ करणारी संस्था सिक्यूरिटीज अँड एक्स्चेन्ज बोर्ड ऑफ इन्डिया अर्थात सेबी (SEBI)  ह्या भारतातील आर्थिक सुरक्षिततेचे नियमन करणाऱ्या सरकारी संस्थेअंतर्गत नोंदणीकृत आहे का, हे सर्वप्रथम तपासा.

  5. रोख व्यवहार– स्टॉक ब्रोकर म्हणजेच दलालांशी कधीही रोखीचे व्यवहार करू नका. शक्यतो चेक किंवा ऑनलाईन व्यवहार करण्यास प्राधान्य द्या. चेक किंवा ऑनलाईन व्यवहारांची नोंद आपल्याबरोबर बँकेकडेही असते. अन्यायकारक प्रकरणात दाद मागण्यासाठी हा अधिकृत पुरावा म्हणून गृहित धरला जाऊ शकतो.

  6. रिस्क- फ्युचर अँड ऑप्शन्स (F&O) प्रकारात बरीच जोखीम असते. अश्या पर्यायात गुंतवणूक करण्याआधी त्या पर्यायाची आणि रिस्क फॅक्टरची संपूर्ण माहिती घ्या.

(चित्रसौजन्य- https://bit.ly/2DdtxD5 )

Click to rate this post!
[Total: 0 Average: 0]

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *